Systemische benadering

Een organisatie is een levend systeem

Uitgangspunt van de systemische benadering van vraagstukken is dat organisaties gezien worden als levende systemen. In levende systemen is alles met elkaar verbonden, net als in de natuur. De delen in een organisatie zoals teams, afdelingen, functies, visie, missie, doel, afnemers en stakeholders vormen samen een geheel. Zij hebben elkaar nodig en beïnvloeden elkaar wederzijds.

Het zichtbare en onzichtbare

Er zijn veel meer verbanden in organisaties dan die, die aan de oppervlakte zichtbaar zijn.
De onzichtbare verbanden tonen zich, bijvoorbeeld, in gedoe, problemen en weerstand. Het zijn hardnekkige, energievretende situaties waarbij het maar niet lukt ze opgelost te krijgen. Als gezien wordt wat de oorsprong is en hoe ze werken, dan helpt dat bij het vinden van nieuwe oplossingen.

Vier hoofdprincipes

Levende systemen hebben te maken met vier hoofdprincipes, ook wel systemische wetten genoemd.

Levende systemen:

  1. willen compleet zijn.
    Ieder lid van het systeem heeft het recht om erbij te horen, het recht op lidmaatschap
  2. zoeken naar en gedijen bij ordening.
    Ieder neemt de hem/haar toekomende plek in, met de daarbij horende verantwoordelijkheden.
  3. willen uitwisselen.
    Er is steeds uitwisseling van informatie, energie en ideeën, intern en in de omgeving van de organisatie. In die uitwisseling moet een balans zijn tussen geven en nemen.
  4. willen hun bestemming bereiken
    De bestemming is de intentie waarmee de organisatie is opgericht. In de visie en missie kun je vaak aanwijzingen vinden over de bestemming.

Ook al ken je de systemische wetten niet, ze werken wel.

Symptomen en dynamieken

Worden de vier principes van het systeem door iedereen nageleefd, dan kan het systeem zich ongehinderd ontwikkelen.
Is er een verstoring in een of meerdere van de vier principes, dan treden er reacties op als een soort herstelkrachten. Dit zijn dynamieken. Zij zorgen ervoor dat het systeem /de organisatie als geheel blijft bestaan. Dynamieken zijn onzichtbaar, maar worden zichtbaar doordat mensen of teams (onbewust) problematisch gedrag gaan vertonen.
Dit gedrag wordt gezien als een symptoom. Voorbeelden van symptomen zijn: angst, pesten, wij tegen zij, eilandjes, het lukt steeds niet, hoog ziekteverzuim, ja zeggen en nee doen, niet goed samenwerken

Het onzichtbare zichtbaar maken

Vanuit het systemisch perspectief liggen oplossingen nooit op symptoomniveau. Het symptoom is slechts de boodschapper.
Systemische vragen, systemisch coachen en familie- en organisatieopstellingen zijn manieren om het grotere geheel in beeld te brengen en te ontdekken wat in de kern het probleem veroorzaakt heeft.
Met de systemische benadering maak je die onzichtbare verbanden zichtbaar.

Boeken:

  • Siebke Kaat en Anton de Kroon: Systemisch adviseren, de organisatie als levend systeem.
  • Jan Jacob Stam: Vleugels voor verandering.
  • Jan Jacob Stam: Het verbindende veld, organisatieopstellingen in de praktijk.
  • Bert Hellinger: De kunst van het helpen.
  • Bert Hellinger: De wijsheid is voortdurend onderweg.
  • Bert Hellinger: Succes in leven en werken.
  • Gunthard Weber: Het succes van organisatieopstellingen, de methode van Bert Hellinger in praktijk gebracht.
  • Franz Ruppert: Bevrijding van trauma, angst on onmacht, nieuwe inzichten in het werken met opstellingen.
  • Hannah Cuppen: Liefdesbang, overwin verlatingsangst en bindingsangst.
  • Evelien Hogeweg: Opstellingenwerk, eenheidsbewustzijn in de praktijk.
  • Marlies Holitzka en Elisabeth Remmert: Systemische organisatieopstellingen, conflicten oplossen in en op het werk. 

    Ga hier terug naar de pagina.